Nagekomen juweeltjes

Door Kees van de Wiel

Composer's Club, dinsdag 18 november, Het Cenakel, de Link, Tilburg

Dinsdagavond werd in Tilburg een uitgebreide herhaling uitgevoerd van de Composer's Club, die op zondag in Den Bosch Plaats vond. Voor een volle zaal presenteerde zich drie jonge componisten met driegloednieuwe composities.

De spits werd afgebeten door Cathy van Eck met het werk 'Hout en Snaren'. Suzanne Zapf speelde op de viool (hout en snaren) hele mooie noten. Op een houten paneel met ijzerdraadjes (hout en snaren) werden middels een soort trilplaat zorgvuldig via een laptopde vervormde geluiden van de viool weergegeven. Het resultaat was eenbetoverend mooie compositie, die wat mij betreft op nummer 1 staat in de November Music Top Tien.

Het tweede stuk was van de Duitse componist Dolezel. Zijn slagwerkstuk 'Wildes FLEISCH III' werd door de jonge Vlaamse slagwerker Ruben Cooman uitgevoerd op bassdrum, grote Tom, twee stukken junkijzer en twee plastic keukenschalen. Op basis van de keloise DNAstructuur, een goedaardige huidtumor, ontstond een erg mooi werk met verschuivende ritmes.

De derde opdrachtcompositie was van de Belgische componist Nico Sall. Zijn 'Perpectives v.II' werd uitgevoerd door violiste Marieke Berendsen. Een sensor op de boog mat de (zeer langzame) snelheid van de boogstreken, en die snelheid bestuurde de elektronica. Het gevolg was wederom een prachtig klinkend werk. Drie juweeltjes dus.

Na de pauze waren nog drie werken toegevoegd waarvan het mooie werk 'Inventio non Stoppio' voor elektrische viool en diverse voetpedalen van Bruno Nelissen de show stal.

Aileen Campbell: Optional Soloist

Door Hessel Veldman

zon 16 nov, Verkadefabriek 13.00 en Artis 16.00: Aileen Campbell 'Unthemed Oratorio for Many Voices and Optional Soloist(s)'

Bij aankomst in Den Bosch moet ik mij stroomopwaarts worstelen tussen een uitgelaten legioen St. Nicolaasgangers door. De Sint is weer in het land en traditiegetrouw vindt dat in Den Bosch op de zondag plaats. Eindelijk we kunnen weer vrijuit zingen op straat. We mogen weer zonder ons te schamen verkleedpartijen organiseren en het traditionele Sinterklaasspel induiken. Niemand die de komende weken denkt: “doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg”.
Even verderop in de Verkadefabriek draait het dit weekend ook om het spel. Hier zijn het niet de kruidnoten maar de muzieknoten die rijkelijk ons gemoed willen prikkelen en strelen. Terwijl de als Zwarte Piet verklede kinderen in de wandelgangen van de Verkadefabriek bonzen op de daar aanwezige geluidsinstallaties bewegen de ouderen zich van concertzaal naar filmzaal en vice versa. De novembermaand, een feest voor de kinderen en de liefhebbers van actuele muziek. Actuele muziek! In de Verkadefabriek staat een geluidsinstallatie van Aileen Campbell. Op vier gestapelde televisieschermen zien we een gevierendeelde Aileen Campbell. De beelden verspringen, waardoor er bizarre lichaamsveranderingen plaatsvinden. Daarbij brengt Aileen klanken voort. Het kunstwerk blijft de aandacht trekken en nodigt mij uit naar Artis te verhuizen. In Artis begint Campbell om vier uur met een performance. Op acht mega-beeldschermen zien en horen we zangkoren de grenzen van het zingen verleggen. Een fluitiste, een gitarist en een contrabassist vullen al improviserend de gezangen op. Aileen Campbell zelf beweegt door de ruimte en zingt met grote regelmaat met de koren mee. Bezoekers kunnen ook vrijuit in de ruimte bewegen. De sfeer is daardoor ongedwongen. De uitstraling van het stuk ook. Een klein wonderschoon avontuur op deze november zondagmiddag.

Grote Show van Tomoko

Door Frouke Wiarda

zon 16 nov, Verkadefabriek Grote Zaal, 20.00: Tomoko Mukaiyama 'Show Me Your Second Face'

Er klinkt house muziek en een gigantische grote witte jurk is over de vleugel en het podium gedrappeerd. Zo begint de voorstelling ‘Show me your second face’ door Tomoko Mukaiyama. Een prachtig en overweldigend begin. Ik laat mij meeslepen met de zware trillingen van de muziek en het betoverende plaatje. Langzaam verschijnt Mukaiyama voor de toetsen van de vleugel, de jurk vouwt zijn vleugels uit naar alle hoeken van de ruimte. Prachtig zingt zij ijl een lied, maar dan komt Bach. Jammer. Met te weinig concentratie hakt zij deze verrukkelijke muziek tot mootjes. Is de jurk toch iets te groot en oncomfortabel? Het volgende stuk past gelukkig weer goed bij de bijna meditatieve performance. Een spannend experiment, maar ik mis soms de bindende factor tussen het theatrale en de muziek.

Kleine Luister Rijkjes

Door Frouke Wiarda

zon 16 nov, Verkadefabriek Kleine Zaal, 15.00: Ensemble Continuum

Prachtig spel en verrukkelijke composities. Een programma met kleine luister rijkjes, rijk aan sublieme kleine klanken en sprekende stiltes. Hoewel het ensemble op het eerste gezicht ongeinteresseerd leek over te komen en nogal rommelig, speelden ze de werken van Voorvelt, Rolfe en Arnold met opperste concentratie en verfijning. Hedendaagse muziek die heerlijk twinkelde in de ruimte en mijn waarneming op scherp stelde.

Blij met Aileen Campbell

Door Frouke Wiarda

zo 16 nov, Artis, 16.00: Aileen Campbell 'Unthemed Oratorio for Many Voices and Optional Soloist(s)'

In een prachtige ruimte in Artis hangen tussen smeedijzeren staanders 8 doeken waarop 8 (ongetrainde) koren verschijnen en aanstalten maken om te zingen. Je ziet gewone mensen, die wriemelen aan hun jas, giechelen en een beetje hangen in hun stoel. In het midden van de zaal staat een trio met contrabas, gitaar en fluit. Dan beginnen de koren te zingen, of eigenlijk meer: klanken uit te stoten, waardoor de ruimte door geluid wordt gevuld. Het trio begint ook onaardse klanken de ruimte in te slingeren, door allerlei gereedschap tussen de snaren te stoppen of vreemd in de fluit te blazen. Aileen Campbell soleert met gorgelende geluiden. En ik word vrolijk. Een geweldig spektakel van klanken omringen mij, net een groot klanklandschap. Het publiek loopt door de ruimte en we worden allemaal meegenomen in deze prikkelende voorstelling die precies goed is en aangenaam om mee te maken.

Luchtige Sensatie door Air Sensible

Door Frouke Wiarda

zon 16 nov, Verkadefabriek Productiehuis, 14.00: Rob van Rikswijk/Jeroen Strijbos 'Air Sensible'

In grote verwachting zat ik te wachten op mijn stoeltje op wat zou komen. De opstelling was spannend en intiem: het publiek zat in een donkere ruimte rond de twee elektronica componisten en de twee accordeonisten (TOEAC). Zo kon ik alles goed zien en horen, elke handeling was te zien en de concentratie van de spelers was bijna te voelen. De accordeonzang werd door de electronica bewerkt en weer in de ruimte teruggespeeld. Hoe mooi de klanken ook waren, ze bleven hangen in een verwacht patroon. Zodat ik als luisteraar al gauw in mijn stoel wegzakte en de spanning van het eerste moment van binnenkomst al gauw verdween. TOAC speelde prachtig, maar het bleef bij repeterende deuntjes die de elektronica nog even uitsmeerde. Te veel pindakaas. Een mooi moment: wanneer de accordeonist achter mij langs liep met het zuchten van haar instrument in mijn oren..

Uitsmijter?

Door Harmen Jan Holman

zo 16 nov, Verkadefabriek Grote Zaal, 20.00: Tomko Mukaiyama 'Show Me Your Second Face'

Het begon goed: donderdende klanken een onschuldig-witte berg textiel om de contouren van vleugel en pianiste. Een mooi contrast, dat nog werd versterkt door de eerste aarzelende en kwetsbare noten van Mukaiyama, die zichzelf begeleidde bij een prachtig lied.
Daarna raakte zij, terwijl de jurk zich ontplooide, de weg kwijt in een nogal rammelende fuga van Bach. In het daarop volgende moderne stuk, de hoofdmoot, kwam gelukkig de revanche met een uitvoering die recht deed aan het meditatieve karakter van het stuk en op het eind mooi door de electronische klanken overgenomen.
Je kunt je afvragen wat de toegevoegde waarde van de jurk of de fuga is. Ik vond het een beetje gezocht, niet een eenheid en niet genoeg uitgediept in theatrale zeggingskracht. Wel origineel, dat zeker.